Tarihsel gelişimini ele aldığımızda her iki yönünde iç içe, yan yana geliştiği görülür. Bilindiği gibi grafik sanatlar çoğaltma esasına dayanır. Kökeni insanın sanatta ilk örneklerini verdiği çağa kadar dayanır. Nitekim eski Mısır’da Papilüs üzerine yapılan resimler illüstrasyonun ilk örnekleri olarak kabul edilir. Asur’lular da kullanılan mühürler ilk baskı örnekleri olarak düşünülebilir.15.yy.’da batının doğu ile ticaret ilişkilerinin artması doğu da bulunan matbaa mürekkebinin, kağıdın dolayısıyla ağaç kalıpla resim basma tekniğinin batıya gelmesini sağlamıştır. Bu teknik din kitaplarının basımında kullanılmıştır. Rönesans’da İtalya’nın diğer şehirlerinde kurulan atölyelere ağaç kalıpların yanında metal kalıpların kullanılması baskı tekniklerine yeni olanaklar hazırlamıştır. 15.yy.’da Gutenberg’in o zamana kadar bilinen baskı tekniklerinden farklı bir yöntemle kitap basmada başarılı olması grafik sanatlarına ve grafik tasarıma yeni yollar açmıştır.

    19.yy.da endüstri devrimi ile yeni kavramların oluştuğunu, o zamana kadar plastik sanatlarda ikinci derece de yer alan veya hiç bilinmeyen yeni alanların çıktığını biliyoruz. Fabrikalar toplumun ihtiyaçlarına cevap verirken en büyük problem yeni biçimlerin oluşmasında ve üretilen eşyanın pazarlanmasında kendini gösterdi. Eşya formlarında değişimler söz konusu olamaya başladı. Bu durum için İngiltere’de bir grup sanatçı birlik oluşturdu. Dizayn fikrinin öncüsü olan William Morris’in de aralarında olduğu bu sanatçılar bu durumun önüne geçmek ve üretimin tanıtılmasını gerçekleştirmek için gerekli okul ve atölyelerin açılmasına öncü oldular. İngiltere’de ki Arts and Crafts okullarını, Almanya’da ki Bauhousa takip etti. Bu okullarda tanınmış mimar ve rassamlar öğretmenlik yaptı.

    20.yy.da ofset baskının bulunması, serigrafinin geliştirilmesi grafik sanatlarına yeni boyutlar kazandırdı. Yine bu yüzyılda sinemanın bütün dünyaya yayılması grafik tasarımı olgusunu güçlendirdi. Animasyon konusu grafik çalışmalarının içine girdi. Bilgisayar ve holografinin bu alana girmesi grafik sanatlarına çeşitli kullanım alanları sağlar.

    Endüstri devrimi, toplumun yaşantısı ve beğenisi üzerinde etkisi büyük oldu. Sanat eğitimi yaygınlaştı. Sanat elit bir grubun malı olmaktan çıkıp her düzeyden insanın sevdiği ve ilgilendiği bir alan haline geldi.

    Türklerde minyatürlerle süslenmiş el yazması kitaplar hakiki anlamda İbrahim Müteferrika’nın 1929 yılında basımını yaptığı ‘vankul’ adlı sözlükle başlamıştır. 19.yy.da ise ilk atlasın, gazetenin ve pulun basıldığı görülür. Meşrutiyet’ten sonra ilk ilan şirketlerinin kurulduğuna şahit olunur. 20.yy.da kitap kapaklarında grafiksel düzenlemelere yer verilmiştir. Bunların ilk örneklerini Münif Fehim, İlhan Hulusi gibi değerli sanatçılardan biliyoruz.

    Bilindiği gibi baskı resim, ağaç baskı teknikleri grafik sanatlarının bir koludur. Böyle olmasına rağmen özgündür ve boya resmin tüm özelliklerini taşır. Ondan ayrılan yönü çoğaltılmasıdır. Bu yönüyle daha ucuz, çağdaş yaşam biçimine daha uygundur ve sanatın geniş kitlelere yayılmasında rolü büyüktür. Taşıma ve sergilenme kolaylığından dolayı günümüzde birçok ülke sergilere katılarak sanatsal özgürlüğünü, kültür düzeyini diğer ülkelere tanıtmaktadır. Türk sanatçıları kişisel gayretleriyle bu sergilere katılarak Türk özgün baskı sanatının çağdaş düzeyde olduğunu göstermektedirler.

    Baskı resim çok az sanatçı tarafından uğraşı dalı olarak seçilmiştir. Sanatçılarımızın bir kısmı bu alan yapıt vermekten vazgeçmiştir. Malzeme sağlamakta ki güçlük ve atölye eksikliği en önemli nedenleridir. İnsan gözü göre göre sanatsal güzelliğin ne olduğunu anlar. Sanatsal çalışmalar insanların yaşadığı alanlarda çoğaldığında kültürel eğitimin bir kısmı zorlanmadan gerçekleştirilmiş olur. 

  Düzenleyen: S.Seymen Çebi